داشت و براى او هدايايى مانند انگشتر فيروزه و قالى مىبردند . شريف نيز قسمتى از جامه كعبه را به درباريان قاجار اهدا مىكردند و بهترين خانه مكه را در اختيار صاحب‌منصبان ايرانى قرار مىدادند ، چنان‌كه در اختيار امين‌الدوله قرار دادند . ايرانيان هميشه در سفر حج به ديدار شريف مكه مىرفتند . « 1 » به طور كلى ، روابط قاجارها با حجاز و اشراف حاكم بر آن نسبتاً حسنه بود و اشراف با ايرانيان رفتار خوب داشتند ، چنان‌كه برخى سفرنامه‌هاى قاجارى از احترام اشراف مكه به بزرگان ايرانى در حج گزارش داده‌اند . « 2 » به همين دليل ، معمولًا گزارش‌هايى كه از برخورد اشراف مكه با ايرانيان در دست است ، از احترام آنان به ايرانيان حكايت دارد . ايرانيان همچنين در زمان برگزارى حج از امكانات ويژه‌اى برخوردار بودند . مثلًا كنسول ايران در جده افزون بر حضور در منا و عرفات ، پرچم ايران را بر چادر خود برمىافراشت و مانند دولت عثمانى و مصر ، حق برگزارى آتش‌بازى در عرفات را داشت . « 3 » با وجود مناسبات نسبتاً دوستانه اشراف حجاز با ايرانيان ، آنان گاهى نيز با ايرانيان رفتار شاسيته‌اى نداشتند كه شايد تحت تأثير عثمانى دست به چنين اقداماتى مىزدند . از دلايل تيرگى روابط دو طرف ، وارد ساختن اتهام به ايران مبنى بر هم‌دستى با روسيه بر ضد دولت عثمانى بود . انتشار چنين اخبارى در حرمين ، اهل سنت و طرفداران عثمانى را تحريك و روابط را دچار تنش مىكرد . حاكمان حرمين براى هر موضوع جزئى از دولت عثمانى كسب تكليف مىكردند تا وفادارى خويش را به آن دولت نشان دهند . از اين رو ، در روابط ايران و حجاز در دوره قاجار ، حكومت عثمانى از مهم‌ترين عوامل در فراز و فرود اين روابط بود . البته

--> ( 1 ) . حج و مناسبات ايران و عثمانى در قرون 13 و 14 هجرى ، اسرا دوغان . ( 2 ) . سفرنامه ميرزا محمدحسين فراهانى ، ص 200 ؛ پنجاه سفرنامه ، ج 7 ، صص 294 و 299 . ( 3 ) . ميقات حج ، ش 48 ، صص 25 - 28 ، « چند نامه از كارپرداز جده » .